آيين‌نامه صدور انواع گواهينامه‌هاي رانندگي

 

آيين‌نامه صدور انواع گواهينامه‌هاي رانندگي

وزارت كشور ـ  وزارت راه و شهرسازي ـ  وزارت امور خارجه

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ـ نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران

     هيئت وزيران در جلسه مورخ 9/11/1390 بنا به پيشنهاد وزارت كشور و به استناد ‏اصل يكصدو سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران آيين‌نامه صدور انواع ‏گواهينامه‌هاي رانندگي را به شرح زير تصويب نمود:‏

آيين‌نامه صدور انواع گواهينامه‌هاي رانندگي

     ماده 1ـ هر كس بخواهد با هر نوع وسيله نقليه موتوري زميني رانندگي نمايد بايد ‏گواهينامه رانندگي متناسب با آن وسيله را دارا باشد.‏

     تبصره ـ گواهينامه‌ رانندگي براي انواع وسايل نقليه موتوري و غيرموتوري زميني ‏حسب شرايط بر اساس تشخيص و اعلام راهنمايي و رانندگي صادر مي‌شود.‏

     ماده2ـ انواع گواهينامه‌هاي رانندگي با شرايط زير توسط راهنمايي و رانندگي ‏صادر مي‌شود:‏

     الف ـ شرايط شركت در آزمايش‌ها و صدور گواهينامه موتورسيكلت (براي رانندگي با ‏موتورسيكلت‌هاي با حجم موتور تا دويست سي‌سي):‏

     ‏1ـ داشتن حداقل هجده سال تمام.‏

     ‏2ـ ارايه گواهي سلامت جسمي و رواني از مراجع صلاحيتدار پزشكي.‏

     ‏3ـ ارايه گواهي طي دوره‌هاي آموزش نظري و عملي از آموزشگاهها يا مراكز مجاز ‏آموزش رانندگي.‏

     ‏4ـ قبول شدن در آزمونهاي تئوري آيين‌نامه و مهارت عملي رانندگي با موتورسيكلت ‏دويست سي‌سي.‏

     ب ـ شرايط شركت در آزمايش‌ها و صدور گواهينامه پايه سوم (براي رانندگي با ‏وسايل نقليه موتوري با حداكثر مجموع وزن و ظرفيت بار 5/3 تن يا حمل حداكثر نه نفر ‏سرنشين با احتساب راننده):‏

     ‏1ـ داشتن حداقل هجده سال تمام.‏

     ‏2ـ ارايه گواهي سلامت جسمي و رواني از مراجع صلاحيتدار پزشكي.‏

     ‏3ـ ارايه گواهي طي دوره‌هاي آموزش كاربري با وسيله نقليه مورد تقاضا از آموزشگاهها ‏يا مراكز مجاز آموزش رانندگي.‏

     ‏4ـ قبول شدن در آزمونهاي نظري آيين‌نامه و مهارت عملي رانندگي با وسيله نقليه ‏مربوط.‏

     تبصره ـ در گواهينامه‌هاي ويژه، نوع وسيله نقليه‌اي كه دارنده مي‌تواند با آن كار و ‏رانندگي نمايد قيد مي‌شود.‏

     ماده3ـ مدت اعتبار انواع گواهينامه رانندگي ده سال است و پس از پايان اعتبار آن ‏و در صورت احراز سلامت جسمي و رواني، براي دوره‌هاي ده ساله تجديد مي‌شود. افرادي ‏كه سن آنها بيش از هفتاد سال تمام باشد، مكلفند هر پنج سال يك بار جهت احراز ‏سلامت جسمي و رواني و در صورت لزوم، تعويض گواهينامه متناسب با شرايط جسمي و ‏رواني خود به راهنمايي و رانندگي مراجعه نمايند.‏

     ماده4ـ دارندگان گواهينامه‌هاي رانندگي موتورسيكلت و پايه سوم در اولين مرحله ‏صدور در سال اول مكلف به رعايت محدوديتها و شرايط ويژه‌اي مي‌باشند كه در صورت ‏رعايت آنها و رعايت مقررات اين آيين‌نامه گواهينامه رانندگي آنان تا سقف مندرج در ماده ‏‏(3) معتبر خواهد بود.‏

     تبصره ـ شرايط و ضوابط مربوط به محدوديتهاي رانندگي در سال اول صدور ‏گواهينامه‌هاي موتورسيكلت و پايه سوم به موجب دستورالعملي خواهد بود كه ظرف سه ‏ماه پس از ابلاغ اين آيين‌نامه، توسط نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران تهيه و به ‏تأييد وزير كشور خواهد رسيد.‏

     ماده5 ـ راهنمايي و رانندگي مي‌تواند در صورت لزوم، آزمايش مجدد مقررات ‏راهنمايي و رانندگي و مهارت عملي را پيش از صدور گواهينامه از درخواست‌كنندگان به ‏عمل آورد.‏

     ماده6 ـ مراجع انجام معاينات پزشكي و همچنين ضوابط احراز سلامت جسمي و ‏رواني درخواست‌كنندكان و هرگونه تغيير در آن به پيشنهاد وزارت بهداشت، درمان و ‏آموزش پزشكي توسط كارگروهي متشكل از نمايندگان وزارتخانه‌هاي كشور، راه و ‏شهرسازي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و راهنمايي و رانندگي تعيين مي‌شود.‏

     ماده7ـ آزمون آيين‌نامه و مقررات راهنمايي و رانندگي به صورت نوشتاري يا ‏رايانه‌اي انجام مي‌گيرد. در موارد خاص، راهنمايي و رانندگي مي‌تواند آزمونهاي نظري را ‏به صورت شنيداري انجام دهد.‏

     ماده 8 ـ مكان آزمون‌ها و نوع وسيله نقليه براي احراز مهارت عملي رانندگي كه ‏متناسب با نوع گواهينامه رانندگي درخواستي متقاضيان است توسط راهنمايي و رانندگي ‏تعيين مي‌شود.‏

     ماده9ـ گواهينامه مجاز براي رانندگي با وسايل نقليه خاص بايد با توجه به اتاق و ‏شاسي وسيله‌نقليه و متناسب با نوع گواهينامه مربوط در جدول انواع گواهينامه‌ها موضوع ‏ماده (13) اين آيين‌نامه، باشد.‏

     ماده10ـ دارنده گواهينامه موتورسيكلت پس از سه سال از اخذ گواهينامه و رسيدن ‏به سن بيست و سه سال تمام مي‌تواند با موتورسيكلت‌هاي با حجم موتور بيش از دويست ‏سي‌سي نيز رانندگي نمايند.‏

     ماده11ـ دارندگان گواهينامه هر پايه به استثناي گواهينامه‌هاي ويژه و موتورسيكلت ‏مي‌توانند با هر نوع وسايل نقليه در نظر گرفته شده براي پايه قبل، رانندگي نمايند و براي ‏رانندگي با وسايل نقليه خدمات عمومي، حسب مورد دارا بودن گواهينامه پايه دوم يا يكم ‏الزامي است.‏

     ماده12ـ براي رانندگي با وسايل نقليه داراي جرثقيل، دارا بودن گواهينامه متناسب ‏با نوع و كاربري وسيله نقليه در جدول انواع گواهينامه‌ها موضوع ماده (13) اين آيين‌نامه، ‏الزامي است.‏

     ماده13ـ گواهينامه‌هايي كه بر اساس مقررات قبلي صادر شده‌اند به شرح و مطابق ‏جدول زير معادل‌سازي مي‌شوند:‏

     ‏1ـ الف ـ پايه يك گروه « پ» و « ت» معادل پايه يكم

     ‏2ـ پايه دوم و (ب ـ 2) معادل پايه دوم

     ‏3ـ (ب ـ 1) معادل پايه سوم‏

     ‏4ـ موتورسيكلت با رعايت ماده (10) اين آيين‌نامه، معادل موتورسيكلت

 

     ماده14ـ وضعيت ظاهري درخواست‌كننده گواهينامه، از جهت وجود نقص عضو، با ‏گواهي سلامت جسمي و رواني صادر شده از مراكز مجاز پزشكي به وسيله افسران ‏كارشناس راهنمايي و رانندگي تطبيق داده مي‌شود و در صورت وجود مغايرت، موضوع به ‏كميسيون پزشكي نيروي انتظامي ارجاع مي‌شود.‏

     ماده15ـ درخواست‌كننده هر نوع گواهينامه رانندگي بايد مداركي را كه از طرف ‏راهنمايي و رانندگي اعلام مي‌شود به مراجع آگهي شده ارايه نمايد.‏

     ماده16ـ مندرجات گواهينامه رانندگي شامل جدول انواع گواهينامه، پايه گواهينامه ‏رانندگي، شناسه اطلاعات دارنده، مدت اعتبار، مشخصات راننده (كدملي)، نام واحد ‏صادركننده، امضاي مقام صادركننده، شماره و تاريخ صدور، عكس درخواست‌كننده، ‏مهر واحد صدور و ساير مشخصات مرتبط با نوع گواهينامه حسب تشخيص راهنمايي و ‏رانندگي مي‌باشد.‏

     ماده17ـ هرگاه درخواست‌كننده گواهينامه رانندگي در آزمايش‌هاي مربوط موفق ‏شود، گواهينامه رانندگي وي پس از رؤيت مدارك لازم صادر و به او تسليم خواهد شد. ‏دارنده گواهينامه موظف است ظرف يك ماه پيش از پايان مهلت مقرر، براي تجديد، ‏تمديد مدت اعتبار يا تعويض آن به گواهينامه معادل به راهنمايي و رانندگي مراجعه ‏نمايد. راهنمايي و رانندگي هنگام تجديد، تمديد يا تعويض گواهينامه، ضمن دريافت ‏گواهي سلامت جسمي و رواني از درخواست‌كننده، مي‌تواند آزمونهاي لازم را از وي ‏به عمل آورد. مأموران راهنمايي و رانندگي و پليس راه موظفند هنگام بررسي گواهينامه ‏رانندگان در صورتي كه تاريخ اعتبار آن سپري شده باشد، گواهينامه رانندگي را با ارايه ‏رسيد اخذ و پس از اعمال قانون، گواهينامه ياد شده را براي تمديد يا تجديد به اداره ‏مربوط ارسال نمايند. دارنده گواهينامه موظف است ظرف يك ماه با مراجعه به واحد ‏مربوط براي دريافت گواهينامه رانندگي جديد اقدام نمايد.‏

     تبصره1ـ دستورالعمل نحوه زمان‌بندي و ضوابط چگونگي انجام آزمونها تجديد، ‏تمديد اعتبار و تجديد آزمون در صورت مردود شدن درخواست‌كننده توسط راهنمايي و ‏رانندگي تهيه مي‌شود.‏

     تبصره2ـ دريافت هرگونه خدمات مربوط به گواهينامه رانندگي منوط به ارايه ‏مفاصاحساب تخلفات رانندگي فرد متقاضي مي‌باشد.‏

     ماده18ـ در صورتي كه دارنده يك نوع گواهينامه بخواهد براي دريافت نوع ديگر ‏گواهينامه اقدام نمايد، موظف است در آزمونهاي مربوط شركت كند. پس از قبول شدن، ‏چنانچه گواهينامه قبلي پيش‌نياز دريافت گواهينامه مورد درخواست باشد، گواهينامه قبلي ‏از درخواست‌كننده اخذ و گواهينامه جديد صادر و به وي تحويل مي‌شود.‏

     ماده19ـ رانندگي با هر نوع تاكسي و وسايل نقليه عمومي در شهرها و وسايل نقليه ‏عمومي جاده‌اي، علاوه بر گواهينامه رانندگي متناسب، حسب مورد نيازمند داشتن مجوز ‏از شهرداري و يا دفترچه كار يا برگ صادر شده از سوي وزارت راه و شهرسازي مي‌باشد.‏

     ماده20ـ در صورتي كه گواهينامه رانندگي مفقود شود يا از بين برود، دارنده آن ‏مي‌تواند درخواست صدور المثنا نمايد، پس از احراز درستي ادعاي درخواست‌كننده و ‏سپري شدن حداكثر دو ماه از زمان اعلام، گواهينامه المثنا صادر و به وي تسليم مي‌شود.‏

     ماده21ـ در صورت فقدان گواهينامه در اثر حوادثي از قبيل آتش‌سوزي، سيل و زلزله ‏با ارايه گواهي از مراجع ذي‌صلاح، گواهي موقت رانندگي براي مدت انتظار صادر مي‌شود.‏

     ماده22ـ دارندگان گواهينامه‌هاي معتبر خارجي (اعم از ايرانيان يا خارجيان) مي‌توانند ‏تا شش ماه پس از ورود، در ايران رانندگي نمايند. در صورت تمايل به ادامه رانندگي در ايران ‏بايد نسبت به تبديل گواهينامه خارجي خود به گواهينامه ايراني اقدام نمايند.‏

     ماده23ـ تبديل گواهينامه‌هاي رانندگي معتبر صادر شده از كشورهاي خارجي كه ‏گواهينامه صادر شده از ايران در قلمرو سرزميني آنان براي رانندگي معتبر محسوب ‏مي‌شود، با رؤيت ترجمه و اصل گواهينامه خارجي و ساير مدارك لازم و احراز سلامت ‏جسمي و رواني درخواست‌كننده صورت مي‌پذيرد. در موارد ديگر تبديل گواهينامه‌هاي ‏رانندگي با تأييد وزارتخانه‌هاي كشور و امور خارجه صورت مي‌پذيرد.‏

     ماده 24ـ مأموران سياسي و كنسولي و اعضاي سازمانهاي بين‌المللي مي‌توانند ‏براي تبديل گواهينامه‌هاي خود مدارك مندرج در ماده (23) اين آيين‌نامه را حسب مورد ‏از طريق وزارتخانه‌هاي امور خارجه و كشور به راهنمايي و رانندگي ارسال نمايند.‏

     ماده25ـ صدور گواهينامه مجدد براي كساني كه گواهينامه رانندگي آنان توقيف ‏شده باشد امكان‌پذير نيست و در صورت صادر شدن و تحويل از درجه اعتبار ساقط ‏مي‌باشد و به وسيله راهنمايي و رانندگي اخذ و ابطال خواهد شد.‏

     ماده26ـ راهنمايي و رانندگي موظف است در صورتي كه گواهينامه رانندگي ‏اشتباه يا ناقص صادر شده باشد از دارنده آن اخذ و پس از رفع اشتباه و نقص، گواهينامه ‏صحيح صادر كند و به وي تحويل دهد.‏

     ماده27ـ هرگاه دارنده گواهينامه يكي از شرايط پزشكي موضوع ماده (6) اين ‏آيين‌نامه را از دست بدهد، موظف است ظرف يك ماه به راهنمايي و رانندگي مراجعه ‏نمايد. راهنمايي و رانندگي دارنده گواهينامه را براي انجام معاينات و آزمايشهاي ضروري ‏پزشكي به مراكز پزشكي مجاز معرفي مي‌نمايد. در صورت احراز عدم وجود شرايط و ‏صلاحيت رانندگي توسط مراكز يـاد شده، گواهيـنامه از وي اخذ و ابطال مي‌شود. ‏در صورت تقاضا، حسب مقررات گواهينامه متناسب با شرايط جسماني وي تعيين و پس ‏از صدور به وي تسليم مي‌شود.‏

     تبصره ـ در صورت كشف نقص عضو مؤثر از سوي مأموران راهنمايي و رانندگي و ‏عدم قيد آن در گواهينامه رانندگي، گواهينامه رانندگي اخذ مي‌شود و تا زمان بررسي‌هاي ‏پزشكي و اعلام امكان صدور گواهينامه مجدد، دارنده گواهينامه حق رانندگي ندارد.‏

     ماده 28ـ در صورت ارتكاب و تعدد تخلفات مهم و پرخطر رانندگي، بر اساس ‏قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي ـ مصوب 1389 ـ با راننده متخلف رفتار خواهد شد.‏

     ماده29ـ نحوه، شرايط و تعيين مسئول صدور گواهينامه راهبران انواع وسايل حمل ‏و نقل ريلي شهري و حومه، برابر دستورالعملي خواهد بود كه به تصويب شوراي عالي ‏هماهنگي ترافيك شهرهاي كشور مي‌رسد.‏

     ماده30ـ راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مكلف است تا ‏پايان برنامه پنجساله پنجم توسـعه جمهوري اسلامي ايران ـ مصوب 1389ـ نسبت ‏به الكترونيكي نمودن خدمات صدور گواهينامه رانندگي اقدام نمايد.‏

معاون اول رئيس جمهور ـ محمدرضا رحيمي

 



تاريخ : سه شنبه شانزدهم اسفند 1390 | 6:19 بعد از ظهر | نویسنده : ابراهيم شايسته وکیل دادگستری |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.